De grachten van Amsterdam

De grachten van Amsterdam

In een prijsvraag leverde deze tekst me het boek De grachten van Amsterdam op. 

Jan Haije

In de jaren ‘20 van de 18e eeuw komt mijn voorvader Jan Haije naar Amsterdam. Hij is afkomstig uit het Oldenburgerland in Noordduitsland; een arm gebied met veel economische en politieke problemen. Zijn ouders overlijden als hij zestien jaar oud is. Samen met zijn 4 jaar oudere broer Willem kreeg hij de zorg voor 4 jongere broertjes en zusjes onder de tien jaar. Evenals de migranten van nu besloten zij waarschijnlijk dat één van hen naar Amsterdam zou gaan en dat de rest van de familie later zou volgen. Dat lukt gedeeltelijk. Willem komt regelmatig naar Amsterdam voor werk, maar zijn eigen jonge gezin blijft toch gevestigd in het Oldenburgerland. Van de kleintjes overleven twee het harde lokale bestaan. Later komen ook zij naar Amsterdam.


Jan werd de stamvader van 8 generaties Amsterdammers die pas in de tweede helft van de twintigste eeuw uit Amsterdam zouden vertrekken. Jan werd geen rijke koopman; invloedrijke regent of succesvolle kunstenaar.
Jan was metselaar. De huizen aan de grachtengordel waren al klaar toen hij kwam. Als eenvoudige migrant met een kleine woning in de Jordaan moet hij met ontzag naar deze stadspaleizen gekeken hebben. Dichterbij dan het grachtenhuis waar zijn zuster dienstbode was zal hij nooit geweest zijn.
Maar als metselaar heeft hij zijn steentje bijgedragen aan de opbouw van de stad en er is vast nog ergens een stukje muur waar hij aan meegemetseld heeft. Als ik door de stad loop kijk ik vaak met trots rond en zie hem in gedachten ergens op een steiger aan het werk.
Hij wordt vast niet genoemd in het boek “De grachten van Amsterdam”, maar in mijn boekenkast zou het in elk geval een ereplekje krijgen ter nagedachtenis aan Jan en al die andere hard werkende bouwvakkers van eeuwen geleden die de stad gebouwd hebben.